Historia i teraźniejszość

1. Najdawniejsze wzmianki o parafii

Polska przyjęła chrzest w 966 roku[1]. Nową wiarę przyjął książę Mieszko I i osoby z bliskiego otoczenia księcia. Większość poddanych była przywiązana do swoich dawnych wierzeń. Chrystianizacja Polski była procesem długotrwałym, dokonującym się przez kilka wieków. Pierwsze kościoły powstawały w najważniejszych grodach, a w miarę wzrostu liczby duchowieństwa także w innych miejscach[2]. Ośrodkiem kultu chrześcijańskiego na ziemi rudzkiej był gród w Rudzie. Tradycja podaje, że już św. Wojciech w czasie swej podróży z Czech do Gniezna na dwór Bolesława Chrobrego zatrzymał się w Rudzie i pierwszy głosił tam Słowo Boże. Jest to bardzo prawdopodobne gdyż droga, którą podróżował św. Wojciech, prowadziła przez Rudę[3].

Gall Anonim wspomina o istnieniu kościoła w Rudzie na początku XII wieku[4]. Prawdopodobnie w tym też wieku a z całą pewnością w wieku następnym był już urząd archidiakona rudzkiego[5]. Zadaniem archidiakona był nadzór nad ducho-wieństwem i wizytowanie kościołów w archidiakonacie[6]. Granice archidiakonatu rudzkiego pokrywały się z granicami dawnej ziemi rudzkiej. Wskazuje to, że w XIII wieku istniała już sieć parafialna w Rudzkiem.

Najdawniejsza wzmianka o istnieniu parafii w Rudlicach pochodzi z 1432 roku. Wtedy to Piotr Zajączek, miejscowy dziedzic, ufundował altarię przy istniejącym tam kościele[7]. Nie znaczy to jednak, że w tym roku powstała parafia. Utworzono ją dużo wcześniej, w wieku XIV[8], a może nawet w XIII[9].

Bardziej szczegółowe informacje o parafii Rudlice zawarte są w „Liber beneficiorum” Jana Łaskiego. Jan Łaski herbu Korab urodził się w 1456 r. prawdopodobnie w Łasku. Święcenia kapłańskie otrzymał w 1471 r. Pełnił funkcję sekretarza królewskiego, a następnie został kanclerzem wielkim koronnym. W 1510 roku otrzymał sakrę biskupią, został arcybiskupem gnieźnieńskim i prymasem. Brał udział w obradach soboru laterańskiego w 1511 roku. Angażował się w życie społeczno- polityczne ówczesnego Królestwa Polskiego. Pragnął zreformować życie religijne w Kościele polskim, wzmocnić dyscyplinę i poprawić obyczaje duchowieństwa. Uporządkował i ujednolicił liturgię kościelną, wprowadzając rytuał Kościoła łacińskiego. Często wizytował swoją diecezję. Z jego polecenia spisano w latach 1511-1523 „Liber beneficiorum” zapewne w celu ustanowienia stałego opodatkowania duchowieństwa na rzecz funduszu obronnego Rzeczypospolitej. W wyniku prze-prowadzonej inwentaryzacji można było jednoznacznie określić wielkość przychodów i wartość majątku kościelnego[10].

W ziemi wieluńskiej inwentaryzację beneficjów kościelnych rozpoczęto 12 listopada 1522 r. Miała być ona przeprowadzona w każdej parafii i uwzględniać  następujące sprawy:

1. Jakie parafia posiadała dobra ruchome i nieruchome przeznaczone wyłącznie na potrzeby instytucji parafialnej oraz inne potrzeby kościelne?

2.Jakie kosztowności i sprzęty kościelne posiadała świątynia parafialna?

3.Czy istniały legaty i fundacje prawnie zapisane na dobrach ruchomych lub innych?

4.Z czyjej fundacji wybudowano świątynię parafialną i do kogo należy prawo patronatu i prawo prezenty?

5.Czy kościół posiadał oryginalny, nie sfałszowany dokument erekcyjny?

6.Z których miejscowości pleban pobierał dziesięciny i inne dochody (kolędę, meszne) oraz które miejscowości podlegały mu na mocy prawa kościelnego?

7.Czy jakieś ziemie parafialne, łąki, stawy i ogrody nie były użytkowane nieprawnie, zostały zajęte przez ludzi świeckich lub zamienione przez proboszcza samowolnie?

8.Czy sprzęty kościelne, takie jak kielichy i inne zakupione za pieniądze parafii lub ofiarowane przez plebanów i inne osoby nie zostały sprzedane?

 Na podstawie takich wiadomości można było określić stan materialny każdej parafii. Nie było jednak w tych opisach wiadomości dotyczących życia religijnego wiernych, duszpasterstwa parafialnego i działalności instytucji parafialnych, np. szkoły czy szpitala[11] .

 

loader

Kanał informacyjny

 

parafia-ostrowek-fotokod